Hóa trị trong điều trị ung thư cơ chế và vai trò quan trọng của hóa trị

Hóa trị trong điều trị ung thư cơ chế và vai trò quan trọng của hóa trị

Vai trò hóa trị trong điều trị ung thư

Hóa trị (Chemotherapy) là phương pháp sử dụng các thuốc gây độc tế bào nhằm tiêu diệt các tế bào ác tính trong cơ thể người bệnh UNG THƯ.

Hóa trị bắt đầu có từ những năm 1860 khi Asenitkali được sử dụng để điều trị bệnh bạch cầu, lúc đó kết quả điều trị chưa tới mức gây được sự chú ý.

Trong những năm 1940, cùng với sự phát triển của các thuốc như actinomycin, nitrogen mustard, các corticosteroid, hóa trị đã và đang trở thành một vũ khí quan trọng trong điều trị UNG THƯ và cấu thành một bộ phận của ngành nội khoa.

Với hơn 60 năm được sử dụng trong lâm sàng, việc áp dụng hóa trị trong UNG THƯ trên thế giới đã có nhiều tiến bộ đáng kể và ngày càng được nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu. Nhiều thuốc mới được ra đời với tác dụng chống UNG THƯ ngày càng hiệu quả và tác dụng phụ được hạn chế tới mức tối đa, cùng với nhiều phác đồ phối hợp thuốc có hiệu quả cao được xây dựng để điều trị đặc hiệu cho từng loại bệnh cụ thể và một số phác đồ trở thành kinh điển như phác đồ MOPP, ABVD trong bệnh Hodgkin, CHOP trong bệnh u lymphô ác tính không Hodgkin.

Thuốc hóa chất (Thuốc Geftinat, Thuốc Gefitinib 250)có tác dụng chống lại hầu hết các loại UNG THƯ. Tuy vậy mỗi loại UNG THƯ có sự nhạy cảm với hóa chất riêng biệt. Xét một cách tổng quát, ngày nay khả năng hóa trị ở các bệnh khác nhau được liệt kê ở bảng dưới đây:

Bảng 1. Kết quả hóa trị trên các loại ung thư

Các bệnh ung thư hóa chất có khả năng chữa khỏi:

+ Bệnh bạch cầu lymphô cấp ở trẻ em

+ U lymphô Burkitt

+ Ung thư nhau thai

+ Bệnh Hodgkin

+ U Wilms

+ Ung thư cơ vân thể bào thai ở trẻ em

Các loại ung thư hóa chất có khả năng kéo dài thời gian sống cho người bệnh:

+ Ung thư biểu mô tuyến vú

+ Bệnh bạch cầu lymphô mãn

+ U lymphô ác tính không Hodgkin

+ Ung thư biểu mô buồng trứng

+ Ung thư phổi tế bào nhỏ

+ U quái tinh hoàn

+ Ung thư vùng đầu-mặt-cổ

+ Bệnh bạch cầu tủy cấp

Các loại ung thư ít nhạy cảm hơn với hóa chất, hóa chất cải thiện được thời gian sống cho người bệnh:

+ Saccôm xương

+ Đa u tủy

+ Ung thư phần mềm

+ Ung thư dạ dày

+ Ung thư bàng quang

+ Ung thư tiền liệt tuyến

+ Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ

+ Ung thư đại trực tràng     

Các loại ung thư rất ít nhạy cảm với hóa chất:

+ Ung thư tụy

+ Ung thư hắc tố

+ Ung thư biểu mô tế bào thận      

Tuy nhiên, việc phân loại nói trên có tính tương đối. Sự phát triển không ngừng các thuốc mới với khả năng tiêu diệt tế bào u mạnh mẽ có thể làm các bệnh ít nhạy cảm với hoá chất trong thời gian này trở thành những bệnh rất nhạy cảm với thuốc trong tương lai.

Cơ chế của hóa trị

Để hiểu rõ cơ chế của hóa trị trong UNG THƯ, ta cần nhắc lại một số khái niệm sau đây:

Tác động của thuốc lên chu kỳ tế bào: gồm 4 giai đoạn hay 4 pha.

  • Thuốc tác dụng đến tế bào dù tế bào đang trong giai đoạn nào, kể cả giai đoạn G0 được gọi là thuốc hoạt động không phụ thuộc các chu kỳ (non – cycle action drugs).
  • Thuốc chỉ tác dụng trên tế bào khi tế bào đang ở giai đoạn nào đó gọi là thuốc đặc hiệu cho từng giai đoạn (phase – specific drugs).

Kích thước khối u: thành phần chính của khối u là các tế bào u. Số lượng tế bào càng nhiều, kích thước khối u càng lớn. Khi khối u lớn, việc hóa trị bị hạn chế vì:

  • Một số lượng lớn các tế bào nằm trong thời kỳ G0.
  • Hệ mao mạch nuôi dưỡng u không đồng nhất, một số vùng thiếu nuôi dưỡng hoặc hoại tử, thuốc hoá chất khó vào.
  • Một số lượng lớn tế bào sẽ đòi hỏi phải điều trị nhiều đợt, hình thành sự kháng thuốc.

Chính vì các nguyên nhân trên, nên ở một số trường hợp như UNG THƯ buồng trứng người ta tiến hành phẫu thuật công phá u tối đa (debulking surgery) để tạo tiền đề cho hóa trị.

Tham khảo thêm các bài viết:

Bị khô hạn kéo dài có thể dẫn đến bị ung thư không

Review kem trị mụn Laser có tốt không? Sử dụng thế nào là hiệu quả?

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *